Khoa học tự nhiên lớp 6 trang 40 Chân trời sáng tạo

Giải sách Khoa học tự nhiên lớp 6 Chân trời sáng tạo trang 172

Giải KHTN 6 bài 40: Lực ma sát giúp các em học sinh lớp 6 tham khảo gợi ý trả lời các câu hỏi mở đầu, câu hỏi thảo luận, luyện tập, vận dụng và 4 bài tập trang 172, 173, 174, 175, 176 sách Khoa học tự nhiên 6 Chân trời sáng tạo.

Toàn bộ lời giải được trình bày khoa học, chi tiết, giúp các em rèn kỹ năng giải Khoa học tự nhiên 6 thật tốt. Nhờ đó, sẽ ôn tập tốt Bài 40 Chủ đề 9: Lực. Đồng thời, cũng giúp thầy cô tham khảo để soạn giáo án cho học sinh của mình:

Giải Khoa học tự nhiên Lớp 6 Bài 40: Lực ma sát

Để di chuyển tủ gỗ trên sàn, bạn A đã đẩy tủ gỗ về phía trước. Tuy nhiên, việc đẩy tủ chuyển động như thế rất khó. Tại sao lại như vậy?

Trả lời:

Việc đẩy tủ chuyển động như thế rất khó vì khi đẩy sẽ xuất hiện lực cản ở bề mặt tiếp xúc giữa tủ và mặt sàn làm cản trở chuyển động của tủ.

Câu hỏi thảo luận Khoa học tự nhiên 6 Chân trời sáng tạo bài 40

Câu 1

Lực cản trở khi tủ gỗ chuyển động trên mặt bàn là lực tiếp xúc hay lực không tiếp xúc?

Trả lời:

Là lực tiếp xúc.

Câu 2

Khi kéo khối gỗ trượt đều trong hai trường hợp hình 40.1 và 40.2, tại sao giá trị đo được của lực kế lại khác nhau?

Trả lời:

Bởi vì tính chất của bề mặt sàn mà tủ gỗ tiếp xúc khác nhau nên đã tạo ra lực cản khác nhau.

Câu 3

Dựa vào kết quả thí nghiệm và hình 40.1, 40.2, em hãy giải thích về nguyên nhân xuất hiện của lực ma sát.

Trả lời:

Nguyên nhân xuất hiện của lực ma sát đó là sự tương tác giữa bề mặt của hai vật.

Câu 4

Sau khi rời tay khỏi khối gỗ [hình 40.3], khối gỗ chuyển động như thế nào? Tại sao?

Trả lời:

Sau khi rời tay khỏi khối gỗ, khối gỗ chuyển động trượt trên mặt bàn. Bởi vì tác dụng của lực ma sát ở mặt tiếp xúc giữa khối gỗ và mặt bàn cùng với lực đẩy của tay khiến khối gỗ chuyển động.

Câu 5

Trong Thí nghiệm 2, vì sao khi kéo khối gỗ một lực mà nó vẫn nằm yên trên mặt bàn?

Trả lời:

Bởi vì lực kéo cân bằng với lực ma sát mặt phẳng nằm ngang đã tác dụng vào khối gỗ để ngăn cản sự chuyển động của khối gỗ khiến khối gỗ nằm yên.

Câu 6

Lực ma sát có tác dụng như thế nào khi vật chuyển động?

Trả lời:

Lực ma sát có thể thúc đẩy hoặc cản trở chuyển động của các vật.

Câu 7

Khi đi bộ trên mặt đường trơn, điều gì sẽ xảy ra?

Trả lời:

Khi đi bộ trên đường trơn, lực ma sát giữa chân và mặt đường nhỏ khiến chúng ta dễ bị trơn trượt ngã.

Câu 8

Khi người lái xe bóp phanh, điều gì xảy ra nếu má phanh bị ăn mòn?

Trả lời:

Khi người lái xe bóp phanh mà má phanh bị mòn thì không có lực ma sát hoặc lực ma sát khó không đủ khiến cho xe không dừng lại được.

Câu 9

Tại sao sau một thời gian sử dụng dép, lốp xe thì chúng đều bị mòn đi.

Trả lời:

Bởi vì do dép và lốp xe cọ sát, ma sát với mặt đất cho nên bị dần mòn đi.

Câu 10

Hãy nêu hai ví dụ về ảnh hưởng có lợi và có hại của ma sát trong giao thông.

Trả lời:

Ảnh hưởng của ma sát trong giao thông:

  • Có lợi: Khi đi xe xuống dốc, dùng phanh tạo lực ma sát giúp ô tô đi chậm lại; Mặt đường hơi nhám giúp tăng ma sát cho phương tiện giao thông đi lại không bị trơn trượt
  • Có hại: Lực ma sát làm mòn đĩa, líp, và xích xe đạp; Lực ma sát làm mòn lốp xe các phương tiện giao thông

Câu 11

Quan sát hình 40.9 và cho biết vì sao các vận động viên đua xe thường cúi khom thân người gần như song song với mặt đường.

Trả lời:

Bởi vì để hạn chế lực cản của không khí tác dụng.

Câu 12

Thực hiện thí nghiệm 3 và cho biết tờ giấy nào chạm đất trước? Tại sao.

Trả lời:

Tờ giấy vo tròn rơi chạm đất trước. Bởi vì tờ giấy để nguyên chịu lực cản của không khí nhiều hơn.

Giải Khoa học tự nhiên Lớp 6 Bài 40 phần Luyện tập

Luyện tập 1

Lấy ví dụ về lực ma sát trong cuộc sống quanh ta.

Trả lời:

- Khi sơn tường bằng rulô, giữa rulô với mặt tường xuất hiện lực ma sát.

- Khi phanh xe, bánh xe ngừng quay. Mặt lốp trượt trên đường xuất hiện ma sát làm xe nhanh chóng dừng lại.

- Khi trượt từ trên cầu trượt xuống đất, giữa lưng ta và mặt cầu trượt có lực ma sát.

Luyện tập 2

Lấy một ví dụ về lực ma sát trượt trong đời sống.

Trả lời:

Khi giáo viên viết phấn lên bảng, xuất hiện lực ma sát trượt giữa viên phấn và bảng.

Luyện tập 3

Lấy một ví dụ về ma sát nghỉ trong cuộc sống.

Trả lời:

Ví dụ về ma sát nghỉ trong cuộc sống là:

- Ô tô đậu được trên mặt đường nghiêng là nhờ có ma sát nghỉ.

- Ta đi lại đường trên sàn nhà trơn là nhờ có ma sát nghỉ

Luyện tập 4

Lấy ví dụ về tác dụng cản trở và thúc đẩy chuyển động của lực ma sát.

Trả lời:

- Ví dụ lực ma sát làm thúc đẩy chuyển động của vật là:

+ Lực ma sát nghỉ do mặt đất tác dụng lên bàn chân giúp cho người có thể tiến về phía trước. Lực ma sát nghỉ lúc này có tác dụng thúc đẩy chuyển động của người đó.

+ Rãnh, gai trên vỏ lốp xe giúp tăng ma sát giữa bánh xe mà mặt đường khiến xe chuyển động dễ dàng hơn về phía trước.

- Ví dụ lực ma sát làm cản trở chuyển động của vật là:

+ Khi trượt từ trên cầu trượt xuống đất, giữa lưng ta và mặt cầu trượt có lực ma sát. Lực ma sát trượt lúc này có tác dụng cản trở chuyển động của ta.

+ Vì lực ma sát giữa bánh xe cao su và mặt đường nhựa rất lớn nên xe cần tiêu hao một năng lượng lớn để xe có thể chuyển động được.

Giải Khoa học tự nhiên Lớp 6 Bài 40 phần Vận dụng

Vận dụng 1

Tại sao mặt lốp xe không làm nhẵn? Tại sao mặt dưới của đế giày lại gồ ghề?

Trả lời:

  • Mặt lốp xe không làm nhẵn vì để tăng độ ma sát giữa lốp xe và mặt đường, làm cho xe không bị trượt trên mặt đường.
  • Mặt dưới của đế giày gồ ghề vì để tăng độ ma sát giữa giày và mặt đường, làm cho người đi giày không bị ngã.

Vận dụng 2

Tại sao cần quy định người lái xe cơ giới [ô tô, xe máy,...] phải kiểm tra lốp xe thường xuyên và thay lốp khi đã mòn?

Trả lời:

Lốp xe đã mòn làm giảm lực ma sát giữa lốp xe và mặt đường. Nếu không kiểm tra và thay lốp xe thường xuyên thì xe sẽ bị trơn trượt, gây nguy hiểm khi tham gia giao thông.

=> Vì vậy, cần quy định người lái xe cơ giới [ô tô, xe máy,...] phải kiểm tra lốp xe thường xuyên và thay lốp khi đã mòn.

Giải bài tập Khoa học tự nhiên 6 Chân trời sáng tạo bài 40

Bài 1

Lực xuất hiện trong trường hợp nào sau đây không phải là lực ma sát?

A. Lực xuất hiện khi bánh xe trượt trên mặt đường.

B. Lực xuất hiện giữa má phanh và vành xe khi phanh xe.

C. Lực của dây cung tác dụng lên mũi tên khi bắn.

D. Lực xuất hiện khi các chi tiết máy cọ xát với nhau.

Đáp án: C

Bài 2

Trường hợp nào sau đây xuất hiện lực ma sát trượt?

A. Một vật nằm yên trên mặt phẳng nghiêng.

B. Khi viết phấn trên bảng,

C. Quyển sách nằm yên trên mặt bàn nằm ngang.

D. Trục ổ bi ở quạt trần đang quay.

Đáp án: B

Bài 3

Tại sao mặt lốp ô tô vận tải phải có khía sâu hơn mặt lốp xe đạp?

Đáp án:

Rãnh khía trên lốp xe giúp bánh xe chống lại hiện tượng trượt khi di chuyển trên bề mặt ướt, trơn trượt

Xe tải di chuyển với tốc độ lớn hơn, với trọng tải nặng hơn rất nhiều và thường đi đường dài hơn so với xe đạp, việc khía sâu trên lốp hơn giúp giữ an toàn hơn cho xe tải khi tham gia giao thông

Bài 4

Quan sát các đồ vật trong nhà và trả lời các câu hỏi sau:

  • Tại sao cán dao, cán chổi không để nhẵn bóng?
  • Tại sao người ta thường tra dầu mỡ vào các ổ trục xe đạp, ổ khoá và thay dầu xe máy định kì.

Đáp án:

  • Để lực ma sát giữa tay và cán dao, cán chổi tăng lên giúp giữ những vật đó chặt hơn.
  • Tra dầu mỡ vào ổ trục, ổ khóa và thay dầu định kì giúp chống han gỉ và chống mòn do lực ma sát tác dụng khi xe chuyển động.

Cập nhật: 15/02/2022

B. Bài tập và hướng dẫn giải

  • Lực cản trở khi tủ gỗ chuyển động trên mặt bàn là lực tiếp xúc hay lực không tiếp xúc?
  • Khi kéo khối gỗ trượt đều trong hai trường hợp hình 40.1 và 40.2, tại sao giá trị đo được của lực kế lại khác nhau?

  • Dựa vào kết quả thí nghiệm và hình 40.1, 40.2, em hãy giải thích về nguyên nhân xuất hiện của lực ma sát
  • Lấy ví dụ về lực ma sát trong cuộc sống quanh ta

=> Xem hướng dẫn giải

  • Sau khi rời tay khỏi khối gỗ [hình 40.3], khối gỗ chuyển động như thế nào? Tại sao?

  • Lấy một ví dụ về lực ma sát trượt trong đời sống

=> Xem hướng dẫn giải

  • Trong Thí nghiệm 2, vì sao khi kéo khối gỗ một lực mà nó vẫn nằm yên trên mặt bàn?

Thí nghiệm 2: Tìm hiểu lực ma sát nghỉ

Dụng cụ:

    • 1 khối gỗ hình hộp;
    • 1 lực kế lò xo GHĐ 5N;
    • Mặt phẳng nhẵn nằm ngang.

Tiến hành thí nghiệm:

    • Đặt khối gỗ trên mặt phẳng nằm ngang;
    • Móc lực kế vào khối gỗ;
    • Kéo từ từ lực kế theo phương nằm ngang sao cho trên lực kế đã chỉ một lực nhưng khối gỗ vẫn nằm yên.
    • Quan sát và đọc số chỉ của lực kế khi khối gỗ chưa chuyển động.

  • Lấy một ví dụ về ma sát nghỉ trong cuộc sống

=> Xem hướng dẫn giải

  • Lực ma sát có tác dụng như thế nào khi vật chuyển động?
  • Khi đi bộ trên mặt đường trơn, điều gì sẽ xảy ra?
  • Khi người lái xe bóp phanh, điều gì xảy ra nếu má phanh bị ăn mòn?

  • Lấy ví dụ về tác dụng cản trở và thúc đẩy chuyển động của lực ma sát
  • Tại sao sau một thời gian sử dụng dép, lốp xe thì chúng đều bị mòn đi
  • Hãy nêu hai ví dụ về ảnh hưởng có lợi và có hại của ma sát trong giao thông

=> Xem hướng dẫn giải

  • Quan sát hình 40.9 và cho biết vì sao các vận động viên đua xe thường cúi khom thân người gần như song song với mặt đường

  • Thực hiện thí nghiệm 3 và cho biết tờ giấy nào chạm đất trước? Tại sao

Thí nghiệm 3: Tìm hiểu lực cản của không khí

Dụng cụ: Hai tờ giấy giống nhau.

Tiến hành thí nghiệm:

Vo tròn 1 tờ giấy; 1 tờ giấy giữ nguyên.

Thả hai tờ giấy từ cùng một độ cao.

Quan sát sự rơi của hai tờ giấy.

  • Tại sao mặt lốp xe không làm nhẵn? Tại sao mặt dưới của đế giày lại gồ ghề? 
  • Tại sao cần quy định người lái xe cơ giới [ô tô, xe máy,...] phải kiểm tra lốp xe thường xuyên và thay lốp khi đã mòn?

=> Xem hướng dẫn giải

1. Lực xuất hiện trong trường hợp nào sau đây không phải là lực ma sát?

A. Lực xuất hiện khi bánh xe trượt trên mặt đường.

B. Lực xuất hiện giữa má phanh và vành xe khi phanh xe.

C. Lực của dây cung tác dụng lên mũi tên khi bắn.

D. Lực xuất hiện khi các chi tiết máy cọ xát với nhau.

2. Trường hợp nào sau đây xuất hiện lực ma sát trượt?

A. Một vật nằm yên trên mặt phẳng nghiêng.

B. Khi viết phấn trên bảng,

C. Quyển sách nằm yên trên mặt bàn nằm ngang.

D. Trục ổ bi ở quạt trần đang quay.

3. Tại sao mặt lốp ô tô vận tải phải có khía sâu hơn mặt lốp xe đạp?

4. Quan sát các đồ vật trong nhà và trả lời các câu hỏi sau:

  • Tại sao cán dao, cán chổi không để nhẵn bóng?
  • Tại sao người ta thường tra dầu mỡ vào các ổ trục xe đạp, ổ khoá và thay dầu xe máy định kì

=> Xem hướng dẫn giải

Từ khóa tìm kiếm: Giải sách chân trời sáng tạo lớp 6, KHTN 6 sách chân trời sáng tạo, giải KHTN 6 sách mới, bài 40 Lực ma sát, sách chân trời sáng tạo nxb giáo dục

[CTST] Trắc nghiệm KHTN 6 bài 40: Lực ma sát

Video liên quan

Chủ Đề